ჩვილის კვების დღიური 0–1 წლამდე

ბავშვის განვითარების ყველა ეტაპს გარკვეული ტიპის საკვები შეესაბამება.ბუნებამ ჩადო გენეტიკურ კოდში ის, რომ ჩვილის ორგანიზმმა სიცოცხლის პირველ თვეებში აუცილებლად უნდა მიიღოს დედის რძე ან მისი ანალოგი. მაგრამ იმისთვის, რომ არ გამოგვრჩეს ღეჭვის რეფლექსის ბუნებრივად ჩამოყალიბების მომენტი, ალბათ სჯობია რომ დიდი ხნით არ გადავდოთ საკვების გაცნობის ეტაპი. მოდით დავიწყოთ.

დასაწყისი
სიცოცხლის პირველ თვეებში საკვები უნდა იყოს თხიერი. იმისთვის, რომ გაუმკლავდეს უფრო სქელი და მყარი საკვების გადამუშავებას, ორგანიზმმა უნდა ჩაატაროს ძალიან სერიოზული სამუშაო, კერძოდ კი უნდა ისწავლოს საღეჭი კუნთების კოორდინირება .
უნდა გავითვალისწინოთ , რომ ჩვილებს ახასიათებთ ერთი თავისებურება: როგორც კი მაგარი კონსისტენციის საკვები მოხვდებათ ენის წვერზე ,იმ წუთას გადმოაფურთხებენ – ასე მუშაობს "კოვზის გამოდევნის" რეფლექსი. ასე რომ , პატარა უნდა იკვებებოდეს მხოლოდ იმით , რაც მას ბუნებამ მიაკუთვნა , ანუ დედის რძით. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციით ძუძუთი კვება უნდა შენარჩუნდეს 6 თვის ასაკამდე მაინც.

დედის რძეს აქვს უნიკალური შემადგენლობა. მისი მთავარი უპირატესობა ის არის , რომ ის "ცოცხალი" პროდუქტია. სწორედ ამიტომაც მისი შემადგენლობა განსხვავებულია არა მარტო სხვა და სხვა ქალბატონებში, არამეტ ერთი ქალბატონის სხვა და სხვა მკერდშიც კი. და მეტიც, ის შეესაბამება კონკრეტული ჩვილის მოთხოვნილებებს და მისი კომპონენტების თანაბარდობა იცვლება ჭამიდან ჭამამდე და ერთი კვების დროსაც კი.
ვინაიდან დედის რძე 87%-ით წყლისგან შედგება , სრულად უზრუნველყოფს ბავშვის მოთხოვნილებებს . ამიტომ ჩვილს , რომელიც ბუნებრივ კვებაზეა, წყლის დამატება არ სჭირდება. ის ასევე შეიცავს ისეთ ცილებს, ცხიმებს და ნახშირწყლებს, რომლებიც ადვილად ათვისებადი და მოსანელებელია. ერთერთი ნახშირწყალი – ლაკტოზა – ხელს უწყობს კალციუმის და რკინის შეწოვას და ეხმარება ისეთი ნივთიერებების წარმოქმნას, რომლებიც აუცილებელია ცენტრალური ნერვული სისტემის ჩამოყალიბებისთვის. ასევე ეხმარება სასარგებლო მიკროორგანიზმებს დაიმკვიდრონ თავისი ადგილი ბავშვის ნაწლავებში. სასარგებლო მიკროორგანიზმები ახშობენ პათოგენურ მიკროფლორას, რაც საგრძნობლად ამცირებს დისბაქტერიოზის განვითარების საშიშროებას. დედის რძე ასევე შეიცავს რძის შაქრის მომნელებელ ფერმენტს – ლაკტაზას.
ცხიმებიდან მეტწილს უჯერი ცხიმოვანი მჟავები წარმოადგენენ. ისინი მნიშველოვან როლს ასრულებენ ტვინის უჯრედების, ნერვული სისტემის და იმუნიტეტის ფორმირებაში და ზრუნავენ პატარას ჯანმრთელობაზე არამარტო ბავშვობაში, არამეტ შორეულ მომავალშიც. დედის რძეში შემავალი ცილები სრულად უზრუნველყოფენ ჩვილს შეუცვლელი ამინომჟავებით, რომლებიც გავლენას ახდენენ ტვინის და მხედველობის განვითარებაზე და ხელს უწყობენ ზრდის პროცესს. მინერალები და ვიტამინები ხელს უწყობენ ძვლების და კუნთების ფორმირებაში.
მაგრამ დედის რძის მთავარი ღირებულება ბიოლოგიურად აქტიურ ისეთ ნივთიერებებშია , როგორებიცაა ლიზოციმი და ინტერფერონი , რომლებიც დაიცავენ ბავშვს ინფექციებისაგან .ასევევ ფერმენტებში, ჰორმონებში და ზრდის ფაქტორში , რომლებიც ჩვილის განვითარებას განაპირობებენ და უზრუნველყოფენ თავის ტვინის სწორი ფორმირების პროცესებს.

ბუნებრივი კვება აყალიბებს მჭიდრო კავშირს დედასა და ჩვილს შორის . ასეთი ბავშვები არიან მშვიდები , გაწონასწორებულები, თავდაჯერებულები და წარმატებით ახდენენ საკუთარი თავის რეალიზაციას ზრდასრულ ასაკში.

თუ თქვენ თვლით, რომ რძე არ ყოფნის თქვენს პატარას , გაიარეთ კონსულტაცია პედიატრთან. თუ ბავშვი ნორმალურად ვითარდება და მატულობს წონაში – ყველაფერი რიგზეა, თქვენ უმიზეზოდ ნერვიულობთ . მაგრამ თუ არის გადახრა , გადადით შერეულ კვებაზე: ჯერ მიეცით ბავშვს ძუძუ , შემდეგ დაამატეთ ხელოვნური ნარევი. დედის რძის ფერმენტები დაეხმარებიან ხელოვნური საკვების შეწოვაში.

პირველი თვე ეცადეთ აჭამოთ ბავშვს მოთხოვნისთანავე , იმდენჯერ რამდენჯერაც მოითხოვს. შემდეგ კვების რაოდენობა თანდათან უნდა შეამციროთ. ამიტომ შემდგომში უნდა ისწავლოთ "მშიერი" ტირილის გარჩევა მისი სხვა მოთხოვნილებებისგან.

განსაკუთრებული შემთხვევა
თუ რაიმე სერიოზული მიზეზის არსებობის გამო , დედას არ შეუძლია მისცეს ბავშვს ძუძუ, ან ცოტა აქვს რძე და ბავშვს სჭირდება დამატება, პედიატრი შეგირჩევთ ხელოვნურ ნარევს.

მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნური ნარევი თავისი სასრგებლო თვისებებით ჩამორჩება დედის რძეს , ის მაინც უზრუნველყოფს ბავშვს ნორმალური ზრდისთვის და განვითარებისთვის აუცილებელი ნივთიერებებით.

ნარევის სწორად შერჩევა შეუძლია მხოლოდ პედიატრს . განსაკუთრებული მოთხოვნილებების მქონე ბავშვებისთვის არსებობს ე.წ. "სამკურნალო" ნარევები. ისინი გამოიყენება დღენაკლულ და წონის დეფიციტის მქონე ბავშვებში. ბავშვებში, რომლებსაც აქვთ ლაკტოზის აუტანლობა, საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემების (წამოქაფება,ყაბზობა , კოლიკები) მქონე და ალერგიული ბავშვების შემთხვევებში.წონის დეფიციტის მქონე და დღენაკლული ჩვილებისთვის განკუთვნილია პროდუქტები, რომლებსაც აქვთ აღნიშვნა «pre». ლაკტოზის აუტანლობის მქონე პატარებისთვის არსებობს დაბალლაკტოზიანი და ულაკტოზო ნარევები, ალერგიის მქონე ბავშვებისთვის – ცილების ჰიდროლიზატზე დამზადებული პროდუქტები.

თუ ბავშვი იკვებება ხელოვნური ნარევით და დედის რძით , ასეთი ტიპის კვებას – შერეული კვება ჰქვია. თუ მარტო ხელოვნური ნარევით – ხელოვნური.
ნარევი უნდა გაიხსნას წყალში აუცილებლად ინსტრუქციის მიხედვით და უშუალოდ მიღების წინ. თუ თქვენ წინასწარ გახსენით ნარევი , ის უნდა შეინახოს მაცივარში არა უმეტეს 24 საათისა.

ახალი საკვები უნდა მიეცეს ბავშვს თანდათან. პირველ დღეს – 10 მლ–მდე, მეორე – 20 მლ, მესამე დღეს მოცულობა იზრდება 60 მლ–მდე (20 მლ 3 ჯერ) ,მეოთხე დღეს ყოველ კვებაზე – 50 მლ, და მხოლოდ მეექვსე დღეს სრულად ხდება ძველი ნარევის ახალით შეცვლა.

ყურადღებით დააკვირდით ბავშვის მდგომარეობას. უარყოფა შეიძლება გამოიწვიოს თვითონ პროდუქტმაც , მისი შეყვანის ტემპებმაც , და რაოდენობამაც. თუ დაეწყო ან გაუხშირდა წამოქაფება, კოლიკა ან გაუწითლდა კანი, დაეწყო ყაბზობა ან დიარეა , თვითნებურად ნუ შეცვლით საკვებს. ეს სპეციალისტმა უნდა გააკეთოს!

პირველი სირთულეები
ბავშვის განვითარებაში ჩართულია ყველა ორგანო და სისტემა . ისინი მის ტვინთან ერთად მწიფდებიან.
ალბათ რთული წარმოსადგენია ,რამდენი კუნთი და ორგანოა ჩართული ისეთ თითქოს მარტივ პროცესში, როგორიც არის წოვა. ბავშვი უნდა ჩაეჭიდოს ტუჩებით ძუძუს თავს ,კუნთებმა გარკველ მდგომარეობაში უნდა დაიჭირონ ტუჩები და ლოყები, შემდეგ ენით უნდა გამოწოვოს რძე და ამ მოძრაობებთან კოორდინაციაში უნდა გაიხსნას საყლაპავი მილის შესასვლელი, და ამავდროულად დაიბლოკოს სასუნთქი გზები. მიღებული სითხე უნდა გადავიდეს კუჭში და შენარჩუნდეს იქ, რათა დაიწყოს საჭმლის მონელების პროცესი. თუ ეს ვერ მოხერხდა ან პატარამ გადაყლაპა დიდი რაოდენობით ჰაერი – მას წამოაქაფებს.

კუჭში საჭმელი გადამუშავდება, მათ შორის სასარგებლო ბაქტერიების დახმარებითაც, გადადის ნაწლავებში და იწყება შეწოვის პროცესი. თუ ამ დროს ბავშვი ფლობს მოძრაობის უნარებს,საჭმლის მონელება , ნაწლავების მოქმედება და განავლის ფორმირების პროცესები უმჯობესდება და უფრო სწრაფად მიმდინარეობს. მოძრაობის განვითარების შეფერხება იწვევს კუჭ–ნაწლავის სისტემის მუშაობის შეფერხებას. იწყება მუცლის ტკივილი (კოლიკები), შებერილობა , რაც პატარას დისკომფორტს უქმნის, ის ჭირვეული ხდება და ცუდად სძინავს. ამან შეიძლება იქონიოს გავლენა ნერვულ სისტემაზეც, რომელიც საჭმლის მონელების პროცესებს არეგულირებს.

სასარგებლო მიკროორგანიზმები
საჭმლის მონელების პროცესი წარმოუდგენელია მიკროორგანიზმების გარეშე, რომლებიც ადედებენ რძეს, ყოფენ მას მცირე ფრაქციებად და განავლი ჩამოყალიბებაში უწყობენ ხელს. ბავშვი "სასარგებლო" ბაქტერიებს – ლაქტო და ბიფიდობაქტერიებს ღებულობს მშობიარობის პროცესში.

თუ ეს არ ხდება ,ფერხდება როგორც მონელების ,ასევე შეწოვის პროცესები. რძე დუღდება და წარმოიქმნება გაზები, იწყება მუცლის ტკივილი , განავალი კი ფუჭდება.

საჭმლის მონელებასთან ერთად ჩნდება კიდევ ერთი პრობლემა –ალერგია. გაზების წარმოქმნა აზიანებს ნაწლავებს. მისი გარსი ტრავმირდება და ვერ ასრულებს ფილტრის ფუნქციას, რის გამოც საჭმლის მოუნელებელი ნაწილაკები ( ჩვილების შემთხვევაში კი ცილის გაუყოფელი მოლეკულები და ლაქტოზა), ხვდებიან სისხლში და იწვევენ ალერგიულ რეაქციებს.

ახალი გამოწვევები
პატარა იზრდება და უკვე 4–6 თვის ასაკში მისი ორგანიზმი იწყებს მზადებას თხიერი , რძის საკვებიდან მყარ ,"ზრდასრულ" საკვებზე გადასასვლელად. ეს პროცესი ხდება ეტაპობრივად და შეიცავს სხვა და სხვა ტიპის პროდუქტებს , რომლებსაც დამატებითი კვება ეწოდება.

პედიატრები და დიეტოლოგები თვლიან, რომ დამატებითი კვების შეყვანის ვადები ყველა ბავშვს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით ინდივიდუალურად უნდა შეერჩიოს. თუ ბავშვი ბუნებრივ კვებაზეა დამატებითი კვება უნდა მიეცეს 4–6 თვიდან, თუ ხელოვნურზე – 4–5,5 თვიდან.

კვლევებმა აჩვენა, რომ ადრეულ ასაკში დამატების მიცემამ შეიძლება გამოიწვიოს ნაწლავური კოლიკა,კუჭის მოქმედების დარღვევა, ხშირი წამოქაფებები და ალერგიული რეაქციები. ასევე სხვადასხვა მონაცემებით ადრეულმა დამატებამ შემდგომში შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი დაავადებები, როგორიცაა სიმსუქნე და შაქრიანი დიაბეტი. იმისთვის, რომ დამატებითი კვების შეყვანამ მშვიდად ჩაიაროს, ჩვილის კუჭ–ნაწლავის სისტემა საკმარისად უნდა გამოიმუშავებდეს მარილმჟავას და საკვების მომნელებელ ფერმენტებს. გარდა ამისა , გარკვეულ ასაკამდე ძალიან მაღალია ნაწლავის ლორწოვანი გარსის განვლადობა ალერგიული მოლეკულებისთვის, რაც იწვევს საკვებისმიერ ალერგიას ადრეულ ასაკში. ასევე უნდა გავითვალისწინოთ პროდუქტების მყარი ნაწილაკების გამოდევნის რეფლექსი: სანამ ის არ ჩაცხრება თქვენი პატარა ვერ გადაყლაპავს რძეზე ან ნარევზე უფრო სქელი კონსისტენციის კერძს. ამ 3 ძირითადი პირობის აღმოცენება ხდება 4 თვის შემდეგ.

მაგრამ დგება დრო, როცა უკვე შეუძლებელია მარტო რძემ და ნარევმა უზრუნველყოს ჩვილი მისი ორგანიზმის ზრდისთვის და განვითარებისთვის აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით და ენერგიით. და ბოლოს, ამ ასაკიდან მას უკვე შეუძლია აღიქვას და შეაფასოს საკვების გემო და მისი თვისებები.

ბუნებრივ და ხელოვნურ კვებაზე მყოფ ბავშვებს,ახალ პროდუქტებს სხვადასხვა სქემების მიხედვით აცნობენ.

დამატებითი ენერგია
თუ ბავშვი იკვებება დედის რძით და მას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემები არ აქვს, დამატებითი საკვების შეყვანა შეგვიძლია 6 თვის ასაკამდე გადავდოთ. ამ წესს აქვს ერთად ერთი გამონაკლისი: თუ ჩვილს აქვს წონის დეფიციტი , მისი რაციონის ახალი პროდუქტებით გამდიდრება მოგვიწევს 4–5 თვიდან. ამ შემთხვევაში დამატებითი კვების შეყვანა მოგვცემს მეტ სარგებელს , ვიდრე შერეულ კვებაზე გადაყვანა. სხვანაირად ლაქტაცია შემცირდება და დედის რძე შეიძლება საერთოდ გაქრეს ბავშვის მენიუდან.

მაგრამ დაგვიანებაც არ ღირს. თუ ძალიან გადავდებთ დამატებითი კვების შეყვანას , ჩვილისთვის უფრო რთული იქნება ღეჭვის და ყლაპვის სწავლა. მით უმეტეს, რომ 6 თვიდან აქტიურად მზარდი ბავშვის მენიუ არ შეიძლება შედგებოდეს მხოლოდ რძისგან.

ხელოვნურ კვებაზე მყოფმა ჩვილებმა ახალი რაციონის დაგემოვნება უნდა დაიწყონ 4–5 თვიდან. ამ ასაკში არც ერთ ხელოვნურ ნარევს არ შეუძლია უზრუნველყოს ბავშვი მისთვის აუცილებელი ნივთიერებებით.

პატარას ორგანიზმის თავისებურებებიდან გამომდინარე , სხვადასხვა ჯგუფის პროდუქტების შეყვანა შეიძლება მოხდეს ინდივიდუალურად. მაგალითად, პიურეს მიცემა უნდა დავიწყოთ ფაფაზე ადრე , მაგრამ თუ გვაქვს დიარეა ან ალერგია ან წონის დეფიციტი, სპეციალისტები ფაფიდან დაწყებას გვირჩევენ. ახალი პროდუქტების შეყვანის დრო და მომენტი ბავშვის პედიატრმა უნდა განსაზღვროს.

სიფრთხილეს თავი არ სტკივა
გართულებებს , რომ თავი ავარიდოთ , გაითვალისწინეთ შემდეგი მარტივი წესები.

ყოველი ახალი კერძის შეყვანა უნდა დავიწყოთ პატარ–პატარა ულუფებით, ნახევარი ან მეოთხედი ჩაის კოვზით. უმჯობესია ახალი პროდუქტი დაგემოვნდეს დილის კვებებს შორის. ერთი კვირის განმავლობაში,თანდათან ულუფების გაზრდით ერთი კვება უნდა შეიცვალოს დამატებით საკვებით.

დამატება უნდა დავიწყოთ ერთკომპონენტიანი კერძებით,ანუ ისეთი კერძებით , რომელიც შეიცავს მხოლოდ ერთი სახეობის ხილს, ბოსტნეულს ან ბურღულელულს. გემოების შეხამება, მაგალითად, ვაშლთან სტაფილოს ან წიწიბურას და შვრიის გაერთიანება შეიძლება მხოლოდ მას შემდეგ, როცა ბავშვი სათითაოდ აითვისებს ყველა პროდუქტს.

იმისათვის , რომ ბავშვმა მიიღოს სიახლე , თქვენ მოგიწევთ 10–15 –ჯერ მაინც მისი შეთავაზება. თუ პატარა უარს ამბობს კერძზე, შეისვენეთ 3–4 დღე და შემდეგ ისევ შესთავაზეთ იგივე პროდუქტი.

ყურადღებით დააკვირდით ბავშვის რეაქციას. თუ გამოვლინდა ისეთი პრობლემა , როგორიცაა გამონაყარი კანზე ან ფაღარათი ან ყაბზობა , გამორიცხეთ "დამნაშავე" პროდუქტი რაციონიდან და მიმართეთ პედიატრს.

თუ თქვენი ბავშვი ავად არის ან ემზადება ასაცრელად, ახალი პროდუქტის შეყვანას რაციონში დროებით მოერიდეთ.

სიახლეების დასაწყისი
ზოგადად დამატების შეყვანას იწყებენ ერთკომპონენტიანი ხილის წვენებით და პიურეებით. მაგრამ უნდა გავითვალისწინოთ ის, რომ წვენები შეიცავს დიდი რაოდენობით ხილის მჟავებს და ფრუქტოზას. პირველი აღიზიანებს ნაწლავებს და აძლიერებს მათ შეკუმშვას, რამაც შეიძლება ფაღარათი და ნაწლავური კოლიკა გამოიწვიოს.. ფრუქტოზა კი ძალიან ადვილად შეიწოვება, რის გამოც სისხლში მატულობს შაქრის შემადგენლობა, რაც ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის რისკს ზრდის. ასევე დიდია ალერგიის ალბათობა. მაგრამ 4–5 თვისთვის საჭმლის მომნელებელი ორგანოები უკვე მწიფდებიან და სითხე საკვების მონელებაში ეხმარება პატარას. თუ ბავშვი ალერგიულია, წვენის მიცემა უნდა მოხდეს პედიატრთან კონსულტაციის შემდეგ.

დაახლოებით ამ პერიოდში თქვენი პატარა ცდილობს ხოხვის დაწყებას. ეს ნიშნავს იმას, რომ მისი ორგანიზმი მზად არის მიიღოს პიურესმაგვარი საკვები.პიურეზე გადასვლა ხელს შეუწყობს პირის ღრუს აპარატის განვითარებას, დააწყებინებს ბავშვს უფრო ენერგიულად ამოძრაოს ენა და ტუჩები და ისწავლოს საკვების პირით გადამუშავება. ასე , რომ წვენებიდან 1 კვირის შემდეგ , შესაძლებელია ხილის ფაფებზე გადასვლა.

არსებობს სამი ხარისხის დაქუცმაცების მზა (ქილის) საკვები : პირველი – ფაფისებრი ან ჰომოგენიზირებული ანუ ძალიან დაქუცმაცებული , რომელიც განკუთვნილია 5 თვემდე ასაკის ჩვილებზე; მეორე – პიურე – 6–9 თვემდე; მესამე – ნაწილაკებიანი – 9–12 თვემდე.

ბოსტნეული და ფაფები
როგორც წესი პირველი სერიოზული კერძი ანუ პირველი დამატება, რომელიც ჩაანაცვლებს ერთ რძის კვებას – არის ბოსტნეულის პიურე, ან ბურღულელულის ფაფა – იმ ბავშვებისთვის , ვისაც წონის დეფიციტი ან საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები აქვს.

ზედმეტწონინ ჩვილებს უმჯობესია დავუწყოთ ბოსტნეულის პიურეთი. ჯერ დავაგემოვნებინოთ ყაბახი, ყვავილოვანი კომბოსტო და კარტოფილი, რადგან ისინი ნაკლებად იწვევენ ალერგიას. თუ ყველაფერმა კარგად ჩაიარა , ერთი თვის შემდეგ ,6–7 თვის ასაკიდან შეიძლება დავამატოთ სტაფილო,გოგრა და კომბოსტო. იმისთვის , რომ მოემზადოს უფრო მყარი და მაგარი საკვების მისაღებად, პიურეში შეგვიძლია დავამატოთ მცირე ,დაქუცმაცებული ბოსტნეულის ნამცეცები – ყაბახი,კარტოფილი და ყვავილოვანი კომბოსტო.ამასთან ერთად შესთავაზეთ მას ისეთი პროდუქტები , რომლებიც შესაძლებელია ხელში დაიჭიროს.

პრობლემის გადაჭრა
რაც შეეხება ფაფებს , უმჯობესია დავიწყოთ ე.წ. "ხსნადი" ფაფებით , რომლებიც არ საჭიროებენ ხარშვას.უპირატესობა ენიჭება ფაფებს გლუტენის გარეშე,რომლის შემადგენლობაში შედის ბურღულელული ცილა გლუტენის გარეშე. ეს ცელიაკიის განვითარების რისკს საგრძნობლად შეამცირებს იმ ბავშვებში, რომლებსაც აქვთ გენეტიკური მიდრეკილება ამ დაავადებისადმი. უმჯობესია თუ პირველი ჩვილის მენიუში იქნება წიწიბურის ფაფა.

ფაფის შეყვანისას გაითვალისწინეთ შემდეგი შეცდომები. ფაფა უნდა აჭამოთ კოვზით და არა ბოთლით. ასე უფრო ადვილად ისწავლის ღეჭვას , ასევე ეს ხელს უწყობს კბილების ამოჭრის პროცესს და მეტყველების განვითარებას.6–7 თვიდან უკვე მიზანშეწონილია სხვადასხვა ტიპის ბურღულეულის მონაცვლეობა. ასევე დაიცავით შეფუთვაზე მითითებული წესები და დოზირება.

რძის პროდუქტები
7–8 თვიდან ბავშვს უყალიბდება საკვების მიმართ დამოკიდებულება. ის შეიძლება ჩამოყალიბდეს გურმანად , რომელიც აფასებს მრავალფეროვნებას და სიამოვნებას ღებულობს საკვების მიღებით, ან გახდეს ასკეტი , რომლისთვის საკვები მხოლოდ და მხოლოდ აუცილებელი ენერგიაა.

ამ ეტაპზე უკვე ყველა პატარა ღებულობს დამატებას, მათი ორგანიზმი მზად არის სხვადასხვა პროდუქტების და მათი კომბინაციების ასათვისებლად.

ჯერ–ჯერობით რაციონის საფუძველს ისევ დედის რძე ან ხელოვნური ნარევი ("მეორე საფეხური') შეადგენს . ბოსტნეულის და ხილის პიურეს უკვე შეგვიძლია რძის პროდუქტებიც დავამატოთ.რძის პროდუქტებიდან მაგიდაზე უპირველესად ხაჭო ჩნდება. ის მდიდარია ცილებით და მინერალური ნივთიერებებით , აქვს სხვადასხვა ცხიმოვნება – 4.5%–10% –მდე. რაც ნაკლებია ცხიმის შემცველობა, მით უფრო მეტია ცილის და კალციუმის რაოდენობა მასში. ეს უნდა ვიცოდეთ , რომ არ გადავტვირთოთ ბავშვის რაციონი ცილებით. ხაჭოს დამატება შეიძლება ხილის პიურეში.

8 თვიდან პიურეში შესაძლებელია ასევე მაწვნის ან იოგურტის დამატება, ეს კერძს უფრო ნოყიერს გახდის. გარდა ამისა მაწონში შემავალი ბიფიდობაქტერიები აუმჯობესებენ ცილებისა და ნახშირწყლების შეწოვას და დადებითად მოქმედებენ ნაწლავურ მიკროფლორაზე, მაგრამ ზრდიან დამატებით დატვირთვას თირკმელებზე. შესაბამისად , 8 თვემდე მათი მიღება არ არის რეკომენდირებული.

შეადგინეთ "კვების დღიური", ჩაწერეთ მასში ახალი პროდუქტების შეყვანის თარიღები, მიუთითეთ ულუფების რაოდენობა, აღნიშნეთ ბავშვის რეაქცია და ალერგიული გამოვლინებები. ეს დაგეხმარებათ უკეთ გაიგოთ ბავშვის გემოვნება და საყვარელი კერძები.შესაბამისად , თქვენ შეძლებთ შეადგინოთ საბავშვო მენიუ თქვენი შვილის პრიორიტეტების გათვალისწინებით.

ხორცი, პური და კვერცხი
დაახლოებით იგივე ასაკში (8 თვისას) იწყება მეორე დამატების შეყვანა - ხორცის პიურე და კვერცხის გული. ხორციც და კვერცხიც ცილით მდიდარი პროდუქტებია, ცილა კი მთავარი სამშენებლო ნივთიერებაა პატარა ,მზარდი ორგანიზმისთვის.

ხორცეულის დეგუსტაცია
უმჯობესია დავიწყოთ ინდაურის,საქონლის ან კურდღლის ხორცით, ცოტა მოგვიანებით ქათმის დამატებაც შეგვიძლია. 8-9 თვიდან მენიუში ვამატებთ სუბპროდუქტებსაც , უმჯობესია თუ ეს იქნება ღვიძლი. თუ პატარა ალერგიულია - ხორცის პირველი კერძი ინდაურის ან კურდღლის უნდა იყოს. ცოტა მოგვიანებით მენიუ შეგვიძლია "გავამდიდროთ" მზა საკვებით , რომელშიც ხორცის გარდა სხვა პროდუქტებიც შედის - ბოსტნეული ან ბურღულელული, მცენარეული ზეთი ან კარაქი. თუ თქვენ სახლში ამზადებთ თქვენი პატარასთვის , შეგიძლიათ 8-9 თვიდან მას უკვე გუფთა შესთავაზოთ, 1 წლიდან კი - ორთქლზე დამზადებული კოტლეტი.

გაითვალისწინეთ, რომ ამ ასაკში საკვები უნდა იყოს უმარილო!
ქათმის კვერცხი
კვერცხი შედის მენიუში ერთდროულად ხორცთან და ხშირ შემთხვევაში იწვევს ალერგიას. მიეცით ის განსაკუთრებული სიფრთხილით. პირველად მიეცით კვერცხის მხოლოდ მერვედი ნაწილი, ერთი თვის განმავლობაში გაზარდეთ ნახევრამდე და შეჩერდით. მეტი კომფორტისთვის დაამატეთ ის რომელიმე სხვა საკვებში, მაგალითად ბოსტნეულის პიურეში.

ენერგია მასებში
პური მდიდარია ნახშირწყლებით,რაც ენერგიას ნიშნავს. ამ პერიოდში კი ბავშვის მოთხოვნილება ენერგიაში იზრდება საათების მიხედვით. ასევე ის შეიცავს მცენარეულ ცხიმებს , B ჯგუფის ვიტამინებს, რომლებიც აუცილებელია ნერვული სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის; ფოფსფორს და კალციუმს – ძვლებისთვის; ცინკს – რომელიც ხელს უწყობს ტვინის მუშაობის გაუმჯობესებაში.

თუ ფაფასთან გაცნობამ კარგად ჩაიარა, პურის მიცემა მშვიდად შეგიძლიათ. მით უმეტეს , რომ ამ დროს პატარას ღრძილები აწუხებს და პურის ქერქი ან კრეკერი , მისთვის მისწრება იქნება. პურის შეთავაზება კარგია იმისთვის, რომ ბავშვმა ისწავლოს პატარა ნაწილების ჩაკბეჩა და მყარი საკვების ღეჭვა.

7 თვიდან შეგვიძლია ორცხობილაც შევთავაზოთ. პირველი ულუფა – 3-5 გრ.დღეში, 1 წლის ასაკში – 10–15 გრ.დღეში. ამ ნუგბარის არჩევისას კარგად დააკვირდით შემადგენლობას: თხილი , ცუკატები და სანელებლები – ძლიერი ალერგენებია.

თევზის დღე
8 თვიდან მენიუში უკვე შემოდის თევზი, რომელიც ამარაგებს თქვენს პატარას ძალიან მნიშვნელოვანი და ხარისხიანი ცილით. მაგრამ ის ძალიან ძლიერი ალერგენია. ამიტომ თუ ბავშვი ალერგიულია, თევზის მიცემა უნდა გადავდოთ 3 წლამდე.


ზღვის სახეობების თევზეულის შემადგენლობაში შედის ომეგა–3 კლასის პოლიგაუჯერებელი ცხიმოვანი მჟავები (პცგმ) , რომლებიც ხელს უწყობენ თავის ტვინის, მხედველობის ,იმუნური და სისხლმბადი ორგანოების განვითარებას. ზოგიერთი ამ მჟავებიდან არცერთი სხვა პროდუქტის შემადგენლობაში არ შედის. გარდა ამისა , თევზი შეიცავს A,D,E,B ჯგუფის ვიტამინებს,ფოსფორს, კალციუმს,კალიუმს, მაგნიუმს,ფტორს და იოდს . ზოგიერთი სახეობა, როგორიცაა პალტუსი,ზღვის ბასი და სარდინები შეიცავენ ასევე რკინას.

თავიდან უმჯობესია თევზის მზა ,ქილის პიურები შევარჩიოთ , რომელშიც თევზის გარდა ბოსტნეული და ბურღულეული შედის. თუ ძალიან გინდათ სახლში მოუმზადოთ თქვენს პატარას –კარგად მოხარშეთ თევზი,გაატარეთ საცერში ან ბლენდერში და ბოსტნეულში აურიეთ. ასეთი კერძი უფრო ადვილად მოსანელებელია ჩვილისთვის. პირველ ჯერზე შეარჩიეთ უცხიმო სახეობის თევზი –ხეკი,ვირთევზა,ქარიყლაპია,კობრი და ა.შ.

8 თვის ასაკში ბავშვი ჭამს 5–ჯერ დღეში. პირველი დილის კვება ისევ დედის რძე ან ხელოვნური ნარევია; მეორე კვება– ფაფა,ხაჭო,ხილფაფა ან წვენი; სადილი – ბოსტნეულის, ხორცის ან თევზის პიურე, კვერცხის გული და ხილის წვენი; სამხარი– იოგურტი,ორცხობილა, ხილფაფა და ვახშამზე – მაწონი.

თქვენს პატარას უკვე შეუძლია ჭიქის ხელში დაჭერა და პატარა ულუფების ყლაპვა. არ გამოტოვოთ ეს მომენტი და ბოთლის მაგივრად ჭიქით შესთავაზეთ საყვარელი წვენები.

11 თვიდან დააკავეთ ხელში კოვზი, ამ ეტაპზე ის მხოლოდ თეფშში ჩაყოფს მას , მაგრამ რამოდენიმე თვეში უკვე ისწავლის კოვზით საჭმლის დაგემოვნებას. თუ თქვენმა პატარამ არ იცის კოვზის ხმარება –არც ეს არის პრობლემა. პოპულარული კულინარიული ტრენდი finger food–ი ( "თითებით ჭამა') ამტკიცებს , რომ პატარასთვის ხელით ჭამა მარტო მოდა კი არ არის,სასარგებლოც არის : კვების ასეთი მეთოდი ხელს უწყობს ზედმეტი წონის პროფილაკტიკას , აუმჯობესებს მოტორიკას და ხელს უწყობს ბავშვის ზოგად განვითარებას.


23-07-2016, 06:44

лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 11.2 бесплатно